چطور دامنه‌ی لغات‌مان را افزایش دهیم؟
این سوال اساسا غلط است. ما دامنه‌ی لغات را افزایش نمی‌دهیم؛ دکمه نیست که بزنیم تا افزایش یابد. این مثل این است که بپرسیم، «چه کار کنم که موقع انگلیسی حرف زدن، کلمات جدید را به یاد بیاورم؟» این هم نادرست است. ما، خودمان، چیزی را به خاطر نمی‌آوریم، بلکه بنابر دلایلی، چیزها به یاد ما می‌آیند. احساس می‌کنم ما درباره‌ی وسعت آزادی اختیار و کنترل خود بر خود دچار بزرگ‌بینی هستیم.
دایره واژگان هم همین است: خودش اورگانیک و خودکار افزایش می‌یابد اگر و فقط اگر خود را در معرض زبان انگلیسی طبیعی قرار دهیم. منظورم از در معرض بودن فیلم، مستند، پادکست، و کتاب است. چیزی که خود بومی‌زبانان تولید کرده‌اند. پس سوال درست این است: «چه کنم تا دایره‌ی واژگانم وسیع‌تر شود؟»
تلاش برای افزایش دامنه‌ی لغات با حفظ کردن واژگان به کمک کتاب 504 واژه و امثال آن درست مثل این است که یک مشت پرتغال را با چسب به یک درخت بچسبانیم تا یک درخت میوه داشته باشیم. اما پرتغال خودش اثر یا معلول درخت پرتغال است. خود به خود با رشد درخت به وجود آمده. افزایش دامنه‌ی لغات هم همین است. یک عارضه و اثر است.
برای فهم این مطلب، به زبان فارسی توجه کنید. آیا روبرو نشده‌اید با آدم‌هایی که زیاد کتاب خوانده‌اند؟ متوجه نشده‌اید که این‌ها چقدر دامنه‌ی لغات وسیعی دارند؟ دایره‌ی واژگان این‌ها را با فارسی دیگران مقایسه کنید. چه می‌بینید؟
شما را نمی دانم، اما من به عنوان معلم زبان کتاب لغت در کتابخانه‌ام ندارم، و توی هیچ کلاسی هم معرفی نمی‌کنم. هر سال چهارشنبه سوری می‌گردم و این جور کتاب‌ها را پیدا می‌کنم تا آتش بزنم. نه اینکه این کتاب‌ها بد هستند. اصلا! ما آدم‌ها با دیدن این کتاب‌ها دچار این توهم می‌شویم که صرف خواندن این جور کتاب‌ها یعنی انبساط دایره واژگان؛ دایره‌ی لغات خودش منبسط می‌شود اگر و فقط اگر به اندازه‌ی کافی در معرض زبان انگلیسی باشیم – یا در معرض زبان فارسی یا هر زبان دیگر.
در پست بعدی برای‌تان خواهم نوشت که چرا سوال «چه کنم تا دایره‌ی واژه‌گانم وسیع‌تر شود؟» نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد. آیا سوال بهتری هست که هدایت‌گر ما باشد؟ جواب مثبت به این سوال را در پست بعدی بخوانید.
